Stara synagoga w Kielcach
Informacje praktyczne
- Informacje szczegółoweZwińRozwiń
- Rodzaj obiektu:
- Kultury Żydowskiej
- Powiat:
- Kielce
- Gmina:
- Kielce
- Adres:
- Kielce , ul. Warszawska 17
- Kod pocztowy:
- 25-512
- Szerokość geograficzna:
- 50.8743148
- Długość geograficzna:
- 20.6326664
- Region turystyczny:
- Kielce i okolice
- Noclegi w okolicyZwińRozwiń
Hotel Dal to doskonałe miejsce dla osób przebywających w Kielcach w celach biznesowych bądź wypoczynkowych. Lokalizacja hotelu gwarantuje doskonałe połączenie komunikacyjne.
- Kielce, ul. Piotrkowska 12
- +48 41 336 10 00
Do dyspozycji gości hotel oddaje luksusowe apartamenty oraz wygodne pokoje.
- Kielce, ul. Kościuszki 24
- +48 41 344 25 10
Opis
Dawna synagoga to jeden z najbardziej charakterystycznych budynków w centrum miasta.
Koncepcja budowy synagogi narodziła się w 1897 roku. Plac pod jej budowę przy ówczesnej ulicy Nowowarszawskiej oraz 20 tysięcy rubli podarował Mojżesz Pfefer, jeden z członków zarządu gminy żydowskiej. 29 marca 1902 roku wystąpiono o zatwierdzenie projektu synagogi, który wykonał architekt miejski Stanisław Szpakowski. W maju tego samego roku gubernator kielecki Borys Ozierow dokonał uroczystego wmurowania kamienia węgielnego. Prace ukończono we wrześniu 1909 roku.
W okresie międzywojennym przy synagodze działał cheder oraz stuosobowy chór męski. Podczas II wojny światowej hitlerowcy doszczętnie zdewastowali wnętrze synagogi, urządzając w niej areszt i magazyn zrabowanego mienia żydowskiego. Pod koniec wojny budynek został podpalony.
Po zakończeniu wojny budynek synagogi przez wiele lat stał opuszczony i niszczał. W 1949 roku sporządzono plan autorstwa Z. Wróblewskiego i P. Przybylskiego, który zakładał odtworzenie budynku w dawnym kształcie i detalu oraz dawnym jego przeznaczeniem. Wkrótce jednak powstał nowy projekt nieznanego autorstwa zakładający zupełną przebudowę gmachu.
W 1951 roku rozpoczęto przebudowę budynku synagogi z przeznaczeniem na Wojewódzkie Archiwum Państwowe. Prace ukończono w 1955 roku i wówczas przeniesiono tam archiwum. Otynkowany budynek nabrał wówczas cech klasycystycznych i socrealistycznych, zmieniono również kształt otworów okiennych na kwadratowe oraz przysłonięto nowy, płaski dach attykami ozdobionymi arkadowymi blendami. Był to wówczas jedyny element, który skopiowano z pierwotnego stylu synagogi.
W 1987 roku budynek został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.328 z 14.07.1987).
W 1996 roku z okazji 50. rocznicy pogromu kieleckiego przeprowadzono prace remontowe wnętrza oraz elewacji, której nadano nową kolorystykę. Począwszy od 2010 roku w ciągu kilku następnych lat archiwum państwowe przeniesiono z dawnej synagogi do nowej siedziby.
W 2024 miasto przejęło budynek w związku z planami jego odrestaurowania i przygotowania do pełnienia funkcji kulturalnych i edukacyjnych.
Obiekt można zobaczyć z zewnątrz.